مهاجرت اطلاعات به فضای مجازی

مهاجرت به فضای مجازیاگر قرار باشد به زبان ساده از ضرورت ذخیره الکترونیکی داده‌ها و اطلاعات سخن بگوییم، شاید بد نباشد به بزرگترین حادثه سال ۹۵ اشاره‌ای داشته باشیم. ساختمان پلاسکو که در روزهای پایانی دی سال گذشته فروریخت، در کنار فاجعه انسانی خود، خسارت مالی شدیدی را به مالکان و کسبه وارد ساخت.

براساس اخبار اعلام‌شده خسارت مالی ناشی از فروریختن پلاسکو، حدود ۱۵۰۰ میلیارد تومان است. هرچند بنا بر وعده‌های مسئولان بخشی از این خسارت جبران خواهد شد، اما در این حادثه علاوه بر تلفات جانی، شاهد خسارت‌های مالی زیادی بودیم؛ خسارتی که بخش بزرگی از آن اجتناب‌ناپذیر بود، اما بخش دیگری از آن را می‌شد به مدد فناوری‌های تازه مانند ذخیره الکترونیکی داده‌ها بر بستر اینترنت به‌ویژه فضاهای ابری کاهش داد. به‌طور مسلم تبدیل اطلاعات به داده‌های الکترونیک و ذخیره آن در فضای اینترنت همیشه خطر هک شدن را با خود به همراه دارد، اما از سوی دیگر مزایایی مانند ذخیره اطلاعات در شرایط بحران خود به نقطه قوت فرد یا سازمان و عاملی برای موفقیت وی تبدیل می‌شود.
امروزه اطلاعات حرف اول را می‌زند، به همین دلیل یکی از موضوعاتی که باید سازمان‌ها و اصناف به آن توجه بیشتری داشته باشند، بحث نگهداری اطلاعات و اسناد است، زیرا باتوجه به آنکه حوادث طبیعی یا غیرطبیعی قابل پیش‌بینی نیست، می‌توان اقداماتی انجام داد که امنیت اطلاعات تضمین شود و خسارت مالی به حداقل کاهش یابد.
ذخیره الکترونیکی اطلاعات به‌ویژه بر بستر اینترنت و فضاهای ابری روزبه‌روز در جهان طرفداران بیشتری می‌یابد، اما هنوز هم نظام کسب‌وکار ایرانی با جدیت به ذخیره سنتی اطلاعات ادامه می‌دهد و ایمان دارد این شیوه بهترین راه نگهداری اطلاعات و اسناد مالی است. البته ناگفته نماند در سال‌های گذشته و به لطف حضور رایانه‌های شخصی درروند محاسبات مالی، بسیاری از فروشگاه‌ها و کسب‌وکارها بخشی از اطلاعات خود را در این دستگاه‌ها ذخیره می‌کنند.
به عبارت دیگر کم‌کم فرهنگ ذخیره الکترونیکی اطلاعات در حال گسترش است، اما هنوز هم کاربران اعتقادی به فضاهای ابری و اینترنت ندارند، به همین دلیل در صورت بروز حادثه برای رایانه، بازهم اطلاعات به‌آسانی از دست می‌رود. وقتی بحث امنیت فضای مجازی و خطر حضور هکرها و لو رفتن اطلاعات به میان می‌آید، تا حدودی می‌توان به کاربران حق داد که به ذخیره اطلاعات روی سامانه‌های هوشمند و ابری اعتماد نکنند. بااین‌حال باید این واقعیت را در نظر داشت که در هر نظام ذخیره اطلاعات از سنتی تا مدرن، خطر لو رفتن اطلاعات وجود دارد، اما حداقل در فضاهای ابری دیگر با خطری به نام از میان رفتن تمام اطلاعات مواجه نخواهیم بود و در صورت بروز حوادث غیر مترقبه بازهم راهی برای دسترسی به اطلاعات و ادامه حیات کسب‌وکار وجود دارد.

بی‌اعتمادی به سامانه‌های نوین
حمیدرضا همتی، رئیس کانون توسعه‌دهندگان فضای مجازی درباره ضرورت ذخیره الکترونیکی اطلاعات به گسترش تجارت می‌گوید: استفاده نکردن از فضای مجازی برای ذخیره امن اطلاعات یکی از معضلاتی است که متاسفانه کمتر به آن پرداخته می‌شود. شاید بد نباشد از حادثه پلاسکو به‌عنوان ملموس‌ترین مثال در این زمینه نام ببریم. در این حادثه آتش‌سوزی شاهد آن بودیم که بسیاری از کسبه این ساختمان بیش از ۹۰ درصد اطلاعات و داده‌های مالی خود را از دست دادند و درحال‌حاضر با مشکلی به نام بازیابی اطلاعات و اسناد دست‌به‌گریبان هستند، این در حالی است که اگر اطلاعات را به‌صورت الکترونیکی ذخیره می‌کردند، این حادثه آسیب کمتری به آنان می‌زد و حداقل در روزهای بعد با بحران نبود اطلاعات و اسناد دست‌به‌گریبان نمی‌شدند.
رئیس کانون توسعه‌دهندگان فضای مجازی در ادامه سخنان خود به بررسی دلایل بی‌توجهی به ذخیره الکترونیکی داده‌ها در ایران پرداخته و می‌گوید: در این زمینه نخستین مشکل، فرهنگ‌سازی است. باید بپذیریم مردم هنوز به این شیوه اعتماد نکرده‌اند و روش سنتی ذخیره اطلاعات را ترجیح می‌دهند. به دنبال آن‌هم می‌بینیم که متاسفانه زیرساخت‌ها آنچنان‌که بایدوشاید فراهم نیست و باوجودآنکه نرم‌افزارهای بسیاری برای ذخیره الکترونیکی اطلاعات فراهم‌شده، بیشتر این نرم‌افزارها هنوز در ایران در دسترس نیست. البته ناگفته نماند در بخش زیرساخت به طور تقریبی زیرساخت‌های اولیه فراهم‌شده، اما تا زمانی که تعداد مصرف‌کنندگان اندک باشد، نمی‌توان انتظار تقویت این بستر را داشت، به همین منظور اگر قرار است گامی به‌سوی ذخیره الکترونیکی داده‌ها و اطلاعات برداریم، به‌جای آنکه مدام به فکر زیرساخت باشیم باید ابتدا ضرورت و چگونگی استفاده از آن را به کاربران آموزش دهیم.

منبع: html