نیروی هوایی، سیمرغ شاهنامه دفاع مقدس

امیر سرتیپ خلبان حسین چیت فروش - brigadier Chit Forosh اهل دزفول است و آشنایی کاملی با مناطق جنگی دفاع مقدس در جبهه جنوب کشور دارد. از سال 1354 لباس مقدس نیروی هوایی را به تن کرده و پس از گذراندن دوره خلبانی در آمریکا، دفاع از آسمان کشور را در کنار دیگر همکارانش آغاز کرده است.

امیر سرتیپ خلبان حسین چیت‌فروش به لحاظ اعتقاد قلبی‌اش به اسلام، در طول آموزش خلبانی در آمریکا،‌انجمن اسلامی نیروی هوایی ایران را در آمریکا بنیان گذاشت و در کنار فراگیری علوم و فنون خلبانی، از تبلیغ اسلام در غربت هم غافل نشد.

با پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز جنگ تحمیلی، حفاظت از آسمان ایران و دفاع از کشور را در کنار همرزمانش آغاز و تا پایان جنگ در عملیات‌های مختلف هوایی شرکت کرد.

مشاور هوایی فرمانده کل ارتش، وابسته نظامی نیروهای مسلح در کشور چین، فرمانده مجتمع اوج نهاجا، رئیس دفتر مطالعات راهبردی نهاجا از عهده مسئولیت‌های قبلی این پیشکسوت و رزمنده دفاع مقدس طی سال‌های گذشته بوده است که ساخت نمایشگاه تخصصی نیروی هوایی و ساخت هواپیمای جنگنده ایران با عنوان صاعقه، دو ثمره بزرگ فعالیت وی در مسئولیت‌های یادشده است.

علاقه خاص و ویژه‌ای به تاریخ سرزمینمان دارد و معتقد است فقط با عبرت‌آموزی از تاریخ می‌توان موفق بود و زمینه پیشرفت کشور را هم فراهم کرد.«شخصی که دیروز خود را نشناسد، به طور حتم امروز را هم نمی‌‌تواند درک کند». این اعتقاد امیر چیت‌فروش، یک انگیزه قوی را برای وی ایجاد کرد تا در سال 88 با راه‌اندازی موزه نهاجا، در صدد معرفی گوشه‌ای از دلاورمردی‌های خلبانان در هشت سال دفاع مقدس برآید، موزه‌ای که از ماکت هواپیماهای مختلف نهاجا و چندین بنر مربوط به عملیات‌های مختلف دفاع مقدس و خاص نیروی هوایی تشکیل شده است.

نمایش سردیس خلبانان شاخص نهاجا، از ویژگی‌های دیگر این موزه است، موزه‌ای که به نظر می‌رسد می‌بایست در آن را به روی عموم باز کرد تا مردم کشورمان بتوانند با گوشه‌ای از فعالیت‌های نهاجا در دفاع مقدس هم آشنا شوند.فرا رسیدن هفته دفاع مقدس، فرصت مناسبی است تا با این پیشکسوت جنگ، به گفتگو بنشینیم. وی در این مصاحبه که در این موزه انجام شد، با صبر و حوصله مثال‌زدنی، به تشریح عملیات‌های مهم جنگ و نیروی هوایی می‌پردازد.

وی قبل از آغاز بیان موضوعات مربوط به عملیات‌های مختلف، تأکید می‌کند پیروزی در دفاع مقدس را همه ملت ایران اعم از طبقات، اقوام و سازمان‌های مختلف خلق کردند و من خلبان نمی‌توانم بگویم به دلیل این که توانستم بمب را روی سر دشمن بریزم، پس نقش من در جنگ بیشتر بوده است، بلکه در جریان دفاع مقدس هر شخص، نقش خودش را ایفا کرد. این‌گونه نیست که بگویم چون من در نیروی هوایی بودم، پس سهم بیشتری در جنگ داشتم یا این که سهم بیشتری بخواهم.

امیر چیت‌فروش با تأکید بر این که متأسفانه جایگاه نیروی هوایی به شایستگی در حد و حق خودش در دفاع مقدس ترسیم نشده است، می‌افزاید: نیروی هوایی مانند یک چتر زیر باران عمل می‌کند، اگر دشمن نتوانست در عملیات‌های مختلف گلوله‌ای از آسمان به طرف رزمندگان شلیک کند، یعنی چتر نیروی هوایی باز بوده است.

وی همچنین به عملیات رهگیری هواپیمای حامل «عبدالمالک ریگی»‌ در آسمان کشورمان توسط نیروی هوایی ارتش و نشاندن آن در خاک ایران اشاره می‌کند و یادآور می‌شود: نهاجا چه در زمان دفاع مقدس و چه پس از آن توانسته است به خوبی به وظایف خود عمل کند.امیر چیت‌فروش که اکنون مسئولیت سخنگویی نیروی هوایی ارتش را بر عهده دارد، تأکید می‌کند: نیروی هوایی در 31 شهریور 59 و ساعاتی پس از حمله جنگنده‌های عراق به کشورمان، نخستین نیرویی بود که وارد عمل شد و نخستین پاسخ را به دشمن داد و حتی تا چند هفته نیروهای دشمن را در مناطق عملیاتی جنوب معطل و از پیشروی آنها جلوگیری کرد تا نیروهای مردمی از راه برسند. در کل دفاع مقدس و به طور شبانه‌روز آماده بود و پرواز می‌کرد و به دفاع می‌پرداخت ولی هرگز به دنبال بلندگو و تریبون نبوده است.

وی نحوه شهید شدن خلبانان را هم منحصر به فرد می‌داند و با بیان این که 64 خلبان نهاجا در دفاع مقدس در آسمان شهید شدند و از پیکر مطهر آنها هیچ چیز باقی نماند، یادآور می‌شود: اگر کل جنگ را شاهنامه بدانیم، نیروی هوایی رستم این شاهنامه است.

این خلبان پیشکسوت بار دیگر بر لزوم آشنایی با تاریخ به ویژه دوران دفاع مقدس توسط نسل‌های جدید تأکید می‌کند و با قرائت شعر ذیل، سخنانش در این بخش را به پایان می‌رساند:

آنکه ناموخت از گذشت روزگار

هیچ ناموزد ز هیچ آموزگار

امیر سرتیپ خلبان حسین چیت فروش - عکس از حمیدرضا همتی - brigadier Hossein Chit Forosh - Photo by: King Studio - Hamid Reza Hemmati
4 عملیات شاخص

امیر چیت‌فروش در جریان این مصاحبه از چهار عملیات ثامن‌الائمه، طریق‌القدس، فتح‌المبین و بیت‌المقدس به عنوان چهار عملیات شاخص دفاع مقدس در یک سال نخست جنگ تحمیلی یاد می‌کند و می‌گوید: نیروی هوایی در این چهار عملیات با نقش‌آفرینی منحصر به فردی، توانستند رزمندگان را در رسیدن به پیروزی یاری دهد.

جنگ تانک‌ها

وی از نیروی هوایی به عنوان نخستین نیرویی یاد می‌کند که توانست در یک ماه آغاز جنگ تحمیلی، دشمن را در مواضعش تثبیت کند و جلوی پیشرفت آنها را بگیرد.

چیت‌فروش در این باره می‌گوید: صدام قبل از آغاز جنگ و در جریان یک مصاحبه تلویزیونی اعلام کرد: «ما در حال رفتن به یک تفریح نظامی هستیم که طی این تفریح و در روز نخست آن، خرمشهر را فتح می‌کنیم و پس از سه روز خوزستان را به اشغال خود در می‌آوریم و یک هفته بعد در تهران ادامه این مصاحبه را انجام خواهم داد».

وی افزود: به طور حتم صدام جنایتکار بدون برنامه‌ریزی این سخنان را نگفته بود و پشت صحبت‌های او،‌ برنامه‌ریزی وجود داشت اما وی هیچ‌گونه آشنایی با ملت ایران نداشت و نمی‌دانست مردم کشورمان برای دفاع از ایران تا آخرین قطره خونشان به دفاع خواهند پرداخت. سخنگوی نیروی هوایی یادآور می‌شود: پس از این که نیروهای عراقی در روزهای نخستین جنگ با خیال باطل اشغال خوزستان، به طرف کشورمان لشکرکشی کردند، خلبانان پایگاه شکاری دزفول و هم‌قسم، همپیمان شدند تا مقابل یورش وحشیانه بعثی‌ها را تا رسیدن نیروهای دیگر ایستادگی کنند.

در آن زمان دستور تخلیه این پایگاه هوایی صادر شده بود ولی 108 خلبان شجاع مستقر در پایگاه با عهدی که با خدای خود بسته بودند، دست به کار و به طور خودجوش وارد عملیات گسترده‌ای شدند.

وی می‌گوید: خلبانان وقتی با یورش تانک‌های عراقی مواجه شدند، با پروازهای پی در پی، انهدام تانک‌ها را هنگام پیشروی‌شان، در دستور کار خود قرار دادند و به این ترتیب هواپیماهای جنگنده «اF-5» به آرپی‌جی تبدیل شدند و عراقی‌ها را در همان روزهای نخست پشیمان کردند.

رفته رفته از پایگاه‌های دیگر از جمله همدان و تبریز هم به یاری خلبانان مستقر در دزفول شتافتند تا به این ترتیب نیروهای مردم آماده شوند و به فریاد جنگ و دفاع برسند.

چیت‌فروش می‌افزاید: جنگ تانک‌ها تا حدود 40 روز به طول انجامید و خلبانان روزانه چندین فروند تانک را منهدم می‌کردند که البته بیان این جملات کار ساده‌ای است ولی در عمل، از پیچیدگی خاص برخوردار است، همان طور که تاکنون ده‌ها کتاب درباره جنگ تانک‌ها چاپ شده است.

حضور در عملیات مروارید

وی در ادامه به اقدامات جنگنده‌های نهاجا در عملیات مروارید در هفتم آذر اشاره می‌کند و یادآور می‌شود: خلبانان تیزپرواز نیروی هوایی در این عملیات هم با نمایش توانمندی‌های خاص خود و در کنار نیروی دریایی ارتش، دشمن را وادار به شکست سنگین کردند.

چیت‌فروش تأکید می‌کند: در این نوع از عملیات، وجود خلبانان حرفه‌ای و خاص، بسیار حائز اهمیت است که در جریان عملیات مروارید شهدایی همچون دوران و خلعتبری با مهارت بسیار توانستند موشک‌های ضد کشتی را به طرف اهداف مورد نظر شلیک و دشمن را پشیمان کنند و به این ترتیب ارتش ایران توانست نیروی دریایی عراق را با شکست سنگینی روبرو کند.

آزادسازی خرمشهر

بیت‌المقدس، عنوان عملیات دیگری است که این خلبان و رزمنده پیشکسوت به تشریح نقش نیروی هوایی در آن می‌پردازد.

وی در این باره می‌گوید: نیروی دریایی از 40 روز قبل از عملیات بیت‌المقدس و فتح خرمشهر، فعالیت‌های تخصصی خود را برای شکست دشمن و موفقیت رزمندگان کشورمان آغاز کرده بود و در مجموع 22 عملیات تاکتیکی قبل از سوم خرداد انجام داد.چیت فروش در این باره توضیح می‌دهد: قبل از اجرای هر گونه عملیاتی، نیروی هوایی می‌بایست با پرواز در منطقه از مواضع دشمن عکس‌های تخصصی تهیه کند که اجرای عکسبرداری، نیازمند اجرای یک عملیات است، زیرا قبل از ورود هواپیما به منطقه،‌ باید پدافند هوایی دشمن را فریب دهی و به طور برق‌آسا و با بهره‌گیری از تاکتیک‌های مختلف، عکس‌های موردنظر را تهیه کنی و بلافاصله به پایگاه برگردی که اجرای این پروسه نیازمند طرح و نقشه قبلی و دقیقی است که خلبانان کشورمان توانستند در تمامی عملیات‌ها، آن را به نحو خوبی اجرا کنند.

وی یادآور می‌شود: نیروی هوایی پس از این که از چیدمان مواضع دشمن از قبیل توپ، تانک و سنگرها عکسبرداری می‌کند، فعالیت دیگرش را با انهدام مراکز حساس آغاز می‌کند تا ارتباط دشمن در منطقه را با عقب‌ قطع کند که تمامی این فعالیت‌ها قبل از اجرای عملیات کلی انجام می‌شود.

چیت فروش به انهدام پل ارتباطی روی رودخانه اروند رود در جریان عملیات آزادسازی خرمشهر اشاره می‌کند و می‌افزاید: خلبانان نهاجا در این عملیات توانستند با مهارت خاصی، این پل را منهدم کنند و به این ترتیب راه ارتباطی دشمن با عقب قطع شد و شمار زیادی عراقی هم در منطقه اسیر شدند.

سخنگوی نیروی هوایی ارتش در ادامه این مصاحبه نگاهی به عکس شهدای نیروی هوایی در جریان عملیات 140 فروندی و عملیات‌های دیگر که در نمایشگاه تخصصی نهاجا خودنمایی می‌کند، می‌اندازد و می‌گوید: صدام در آن زمان در جریان ملاقاتی با شاه اردن به وی گفته بود که من اینگونه روی نیروی هوایی ایران حساب نکرده بودم و در محاسباتم دچار اشتباه شدم.

وی می‌گوید:‌ نیروی هوایی در جریان دفاع مقدس بیش از 1614 شهید را تقدیم انقلاب کرد و این عزیزان در شرایط منحصر به فردی و در هوا، به سوی معبود شتافتند.

چیت فروش در ادامه درباره عملیات 140 فروندی می‌گوید: در این عملیات، 140 فروند هواپیما ساعاتی پس از تجاوز هواپیماهای عراقی به پایگاه‌های هوایی کشورمان، به پرواز درآمدند و چندین پایگاه هوایی عراق را مورد هدف قرار دادند و به این ترتیب به بعثی‌ها اعلام کردیم برای پاسخگویی به هر تهدیدی حاضریم.

وی همچنین به عملیات‌های مستمر و شبانه‌روزی هواپیماهای اف?ـ 14در آسمان ایران اشاره می‌کند و می‌گوید: این هواپیما با قابلیت ویژه‌اش، توانایی این را دارد که تا 200 کیلومتر دورتر از مرزهای کشورمان را تحت نظر مستقیم خود قرار دهد و همه تحرکات هوایی دشمن را رصد کند و در حقیقت خلبانان با این هواپیما به پاسداری از آسمان ایران می‌پرداختند که مأموریت پی در پی آنها و حضورشان در آسمان ایران در طول دفاع مقدس سبب شد عراقی‌ها کمتر جرأت کنند تا سمت ایران بیایند.

سخنگوی نیروی هوایی ارتش که پرواز با انواع هواپیماهای شناسایی و جنگنده‌ از جمله C-130،F-5 و خفاش را در دوران دفاع مقدس را تجربه کرده است،‌ یادآور می‌شود:

در عملیات فتح‌‌المبین و قبل از اجرای آن، نیروی هوایی عراق سعی کرد با پرواز برفراز منطقه، چیدمان نیروی‌های ما را به هم بریزد و در روند اجرای این عملیات، خلل ایجاد کند که نیروی هوایی کشورمان قبل از این‌کار وارد عمل شد و بالای سر آنها حضور یافت و به این ترتیب آنها نتوانستند کوچکترین مشکل در اجرای این عملیات ایجاد کنند.وی از این عملیات به عنوان، فتح‌الفتوح یاد و تأکید می‌کند: موفقیت رزمندگان در این عملیات غرورآفرین، سبب شد کمر ارتش عراق بشکند و 5400 کیلومتر از مناطق اشغالی هم آزاد شود.سخنگوی نیروی هوایی ارتش همچنین از چهار عملیات ثامن‌الائمه (مهر 60) و حصر آبادان، طریق‌القدس (آذر 60)، فتح‌المبین (اسفند 60) و بیت‌المقدس (خرداد 61) به عنوان چهار عملیات مهم و شاخص یاد می‌کند که نیروی هوایی به‌طور مشترک با نیروهای دیگر در آنها حضور یافت و نقش بی‌بدیلی را ایفا کرد.

وی اشاره‌ای هم به عملیات بزرگ «اچ ـ 3» می‌کند، عملیاتی که خلبانان کشورمان با لیدری امیر براتپور توانستند با اجرای یک نقشه ویژه، دورترین پایگاه‌ هوایی عراق در «الولید» مورد هدف قرار دهند و ضربه سنگینی به نیروی هوایی ارتش عراق بزنند. به گفته سخنگوی نیروی هوایی نقشه و نحوه اجرای این عملیات اکنون در آکادمی‌های هوایی جهان تدریس می‌شود.

ایده تأثیرگذار شهید بابایی در جنگ

چیت فروش که هم‌دوره‌ای شهید بابایی و از نزدیک با وی آشنایی داشته است، در پاسخ به این سئوال که نیروی هوایی در جنگ تا چه میزان به تجهیزات وابسته بود، می‌گوید: نیروی هوایی در یک سال نخست جنگ به‌طور کامل برتری هوایی را در اختیار داشت ولی پس از این‌که کشورهای شرقی و غربی نیروی هوایی عراق را به انواع هواپیماهای پیشرفته جنگی تجهیز کردند، موضوع شکل‌ دیگری به خود گرفت که در آن هنگام شهید بابایی با ایجاد قرارگاه رعد در امیدیه و خلق تاکتیک‌های نوین، کاری کرد که به رغم از دست رفتن برخی تجهیزات هوایی، به جایگاه قبلی‌مان باز گردیم.

به عنوان مثال اگر برای شناسایی منطقه‌ای در عراق به پرواز 10 فروند هواپیما نیاز بود، این شهید بزرگوار با ارائه تاکتیکی توانست آن‌کار را با یک یا دو فروند هواپیما به نحو خوبی انجام دهد و در حقیقت یک نیروی هوایی جدیدی را در دل نیروی هوایی ایجاد کرد.خلبان و رزمنده پیشکسوت دفاع‌مقدس همچنین از اعتقاد و انگیزه رزمندگان و رهبری امام راحل به عنوان رمز و عامل موفقیت خلبانان در جنگ یاد می‌کند و می‌افزاید: در آن زمان شاهد این موضوع بودیم که خلبانان پس از هر دیدار با امام خمینی‌(ره)، با یک انقلاب درونی به کارشان باز می‌گشتند که البته مهارت و آموزش بالا از مولفه‌های مهمی است که خلبانان کشورمان از آن برخوردار بوده و هستند.

وی اشاره‌ای هم به سابقه آموزش خلبانان کشورمان می‌کند و یادآور می‌شد: در طول تاریخ خلبانان کشورمان ابتدا توسط روس‌ها آموزش دیدند و پس از آن آموزش‌ها توسط آلمانی‌ها، فرانسوی‌ها و در آخر آمریکایی‌ها انجام شد که از زمان پیروزی انقلاب‌اسلامی تاکنون، تمامی خلبانان در کشورمان آموزش می‌بینند که مهارت‌های آنها بسیار بیشتر شده و در مجموع قوی‌تر هستند.چیت‌فروش در پایان درخواستی هم از مسئولان دارد. وی پیش از طرح این مسأله می‌گوید: اقتدار نظامی کشورها در گروه داشتن نیروی هوایی قدرتمند است، جنگ فقط موشک و پهباد نیست، بنابراین مسئولان باید بیش از پیش به نیروی هوایی توجه کنند.